Bakır (Cu), evcil hayvan mamalarında esansiyel iz mineral olarak bulunan ve hemoglobin sentezi, bağ dokusu oluşumu, melanin pigmentasyonu, demir metabolizması ve antioksidan savunma için kritik olan bir elementtir. Bakır, süperoksit dismutaz (Cu/Zn-SOD) ve seruloplazmin gibi önemli enzimlerin kofaktörüdür. Ancak bazı köpek ırklarında (özellikle Bedlington Terrier) bakır depolama hepatopatisi genetik olarak görülür ve bakır kısıtlaması gerekir.
| Kimyasal Sembol | Cu |
| Kaynak Türü | İz Mineral (Esansiyel) |
| Fonksiyon | Hemoglobin / Bağ Dokusu / Pigmentasyon / Antioksidan |
| Köpek İhtiyacı | 7.3 mg/kg KM (AAFCO min.) |
| Kedi İhtiyacı | 5.0 mg/kg KM (AAFCO min.) |
| Güvenli Üst Sınır | Köpek: irka bağlı, Kedi: belirtilmemiş (NRC) |
| Yaygın Form | Bakır sülfat, bakır proteinate (organik) |
| Tartışma Düzeyi | Orta |
Bakır, esansiyel ve çok fonksiyonlu bir iz mineraldir. Tüm kaliteli mamalarda yeterli düzeyde bulunması zorunludur. Ancak bakır depolama hepatopatisine yatkın ırklarda (Bedlington Terrier, Labrador, Doberman) dikkatli olunmalıdır.
Neden Eklenir?
- Hemoglobin sentezi: Demir metabolizması ve eritrosit olgunlaşması için gerekli
- Bağ dokusu: Lizil oksidaz enzimi — kollajen ve elastin çapraz bağlanması
- Pigmentasyon: Tirozinaz enzimi — melanin sentezi (tüy ve cilt rengi)
- Antioksidan: Cu/Zn-SOD enzimi süperoksit radikallerini nötralize eder
Bakır Depolama Hepatopatisi
Bedlington Terrier ırkında COMMD1 gen mutasyonu nedeniyle bakır karaciğerde birikir ve hepatit/siroza yol açar. Labrador Retriever, Doberman Pinscher ve West Highland White Terrier gibi ırklarda da bakır ilişkili hepatopati bildirilmiştir. Bu ırklarda düşük bakırlı diyet (5 mg/kg KM altı) ve çinko takviyesi (bakır emilimini azaltır) önerilir. Karaciğer bakır düzeyi biyopsi ile ölçülebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Mamadaki bakır düzeyi nasıl kontrol edilir?
Garantili analizde bakır düzeyi genellikle belirtilmez. İçerik listesinde bakır sülfat veya bakır proteinate görülebilir. Bakır depolama hepatopatisi riski olan ırklarda veteriner hekim tarafından düşük bakırlı diyet önerilir. Çinko takviyesi, bağırsaktan bakır emilimini kompetitif olarak azaltır.
İlgili VetKriter Araçları
Kaynakça
- NRC (National Research Council). (2006). Nutrient Requirements of Dogs and Cats. National Academies Press.
- Johnston, A.N. et al. (2013). Hepatic copper concentrations in Labrador Retrievers with and without chronic hepatitis. Journal of Veterinary Internal Medicine, 27(5), 1085-1093.