Bezelye proteini (Pea Protein), sarı bezelyeden (Pisum sativum) izole edilen bitkisel protein konsantresidir. Tahılsız mama formülasyonlarının yaygınlaşmasıyla birlikte kullanımı dramatik biçimde artmıştır. Gluten içermez ve alerjenik potansiyeli düşüktür. Ancak eksik amino asit profili (düşük metionin ve sistein) nedeniyle tek başına yeterli bir protein kaynağı değildir. FDA'nın DCM soruşturmasında odak maddelerden biri olması tartışmaları artırmıştır.
| Bilimsel Adı | Pisum sativum |
| Kaynak Türü | Bitkisel (Baklagil) |
| Fonksiyon | Protein kaynağı / Bağlayıcı |
| Protein İçeriği | %80-85 (izolat) |
| Biyolojik Değer | Orta (~65) |
| Tartışma Düzeyi | Yüksek (DCM) |
Bezelye proteini, tamamlayıcı bir protein kaynağı olarak kabul edilebilir ancak birincil protein kaynağı olarak yetersizdir. Eksik amino asit profili (düşük SAA) ve FDA DCM soruşturmasındaki konumu nedeniyle dikkatli değerlendirilmelidir. "İçerik bölme" (ingredient splitting) stratejisinde sıkça kullanılır.
Amino Asit Profili
| Amino Asit | Bezelye Proteini | Tavuk Unu | Yumurta | Köpek İhtiyacı (AAFCO) |
|---|---|---|---|---|
| Lizin | %7.2 | %5.8 | %6.9 | %0.63 |
| Metionin | %1.0 | %2.3 | %3.2 | %0.33 |
| Sistein | %1.0 | %1.5 | %2.3 | — |
| Triptofan | %0.9 | %0.8 | %1.7 | %0.16 |
| Lösin | %8.4 | %7.2 | %8.6 | %0.72 |
Sınırlayıcı Amino Asitler
Bezelye proteini metionin ve sistein (sülfür amino asitleri — SAA) açısından yetersizdir. Bu amino asitler taurin biyosentezinin öncülleridir. Bezelye proteini ağırlıklı mamalarda SAA eksikliği, taurin sentezini olumsuz etkileyebilir. Bu nedenle bezelye proteini kullanan kaliteli mamalar genellikle DL-Metionin takviyesi ekler.
İçerik Bölme (Ingredient Splitting) Uyarısı
AAFCO kurallarına göre içerikler ağırlık sırasına göre listelenir. Bazı üreticiler, bezelye bileşenlerini ayrı ayrı listeleyerek (bezelye, bezelye proteini, bezelye nişastası, bezelye lifi) toplam bezelye miktarını gizler. Bu strateji, hayvansal proteinin etiket üzerinde ilk sırada görünmesini sağlar ancak gerçek formülasyonu yansıtmaz.
Sıkça Sorulan Sorular
Bezelye proteini köpekler için zararlı mı?
Bezelye proteini tek başına zararlı değildir. Ancak aşırı miktarda kullanıldığında ve yeterli hayvansal protein/taurin takviyesi yapılmadığında, bazı ırklarda DCM riskini artırabileceği düşünülmektedir. Hayvansal protein ağırlıklı mamalarda tamamlayıcı olarak kullanımı kabul edilebilir.
Bezelye proteini neden bu kadar yaygın?
Tahılsız mama trendi, mısır ve buğday gluteni yerine alternatif protein kaynağı ihtiyacı doğurmuştur. Bezelye proteini gluten içermez, alerjenik potansiyeli düşüktür ve maliyet açısından hayvansal proteine göre ekonomiktir. Bu nedenle tahılsız formüllerin temel bileşeni haline gelmiştir.
İlgili VetKriter Araçları
Kaynakça
- FDA (U.S. Food and Drug Administration). (2019). FDA Investigation into Potential Link between Certain Diets and Canine Dilated Cardiomyopathy.
- Donadelli, R. A., Aldrich, C. G., Jones, C. K., & Beyer, R. S. (2019). The amino acid composition and protein quality of various egg, poultry meal, and soybean products used and proposed for use in dog foods. Journal of Animal Science, 97(3), 1283-1292.
- NRC (National Research Council). (2006). Nutrient Requirements of Dogs and Cats. National Academies Press.