Çinko (Zinc), evcil hayvan mamalarında esansiyel bir eser mineraldir. 300'den fazla enzim sisteminde kofaktör olarak görev yapar. Cilt/tüy sağlığı, bağışıklık fonksiyonu, yara iyileşmesi, protein sentezi ve DNA replikasyonu için kritiktir. Özellikle Siberian Husky ve Alaskan Malamute gibi ırklarda çinko duyarlı dermatoz riski nedeniyle yeterli çinko alımı hayati önem taşır.
| Element | Zn (Atom No: 30) |
| Fonksiyon | Enzim kofaktörü / Cilt / Bağışıklık |
| Köpek İhtiyacı | 120 mg/kg KM (AAFCO min.) |
| Kedi İhtiyacı | 75 mg/kg KM (AAFCO min.) |
| Formları | Sülfat, oksit, kelat (organik) |
| Tartışma Düzeyi | Düşük |
Çinko, esansiyel bir mineral olup tüm mamalarda yeterli düzeyde bulunmalıdır. Organik (kelat) formları inorganik formlara göre daha iyi emilir. Çinko kelat veya çinko proteinate kullanan mamalar premium kalite göstergesidir.
Çinko Formları ve Biyoyararlanım
| Form | Biyoyararlanım | Maliyet | Not |
|---|---|---|---|
| Çinko Proteinate (Organik) | Yüksek | Yüksek | Premium mamalar |
| Çinko Amino Asit Kelat | Yüksek | Yüksek | En iyi emilim |
| Çinko Sülfat | Orta | Düşük | Yaygın kullanım |
| Çinko Oksit | Düşük | Çok düşük | En düşük emilim |
Çinko Duyarlı Dermatoz
Irk Yatkınlığı
Tip I: Siberian Husky ve Alaskan Malamute'da genetik çinko emilim bozukluğu — ömür boyu çinko takviyesi gerektirir. Tip II: Hızlı büyüyen dev ırk yavrularda, yüksek fitatlı (tahıl ağırlıklı) diyetlerde çinko eksikliği. Belirtiler: Burun, göz çevresi ve pati tabanında kabuklanma, kızarıklık ve tüy dökülmesi.
Sıkça Sorulan Sorular
Çinko kelat neden daha iyi?
Organik çinko formları (kelat, proteinate) amino asitlere bağlı olduğundan bağırsaktan daha iyi emilir. Fitat gibi anti-besinsel faktörlerden daha az etkilenir. Çinko oksit en ucuz ancak en düşük biyoyararlanıma sahip formdur.
İlgili VetKriter Araçları
Kaynakça
- White, S. D., Bourdeau, P., Rosychuk, R. A., Cohen, B., Bonenberger, T., Fieseler, K. V., ... & Outerbridge, C. (2001). Zinc-responsive dermatosis in dogs: 41 cases and literature review. Veterinary Dermatology, 12(2), 101-109.
- NRC (National Research Council). (2006). Nutrient Requirements of Dogs and Cats. National Academies Press.