D Vitamini (Kolekalsiferol / D₃), evcil hayvan mamalarında kalsiyum-fosfor homeostazı ve kemik sağlığı için esansiyel yağda çözünür bir vitamindir. Köpekler ve kediler, insanlardan farklı olarak güneş ışığıyla yeterli D vitamini sentezleyemez — bu nedenle diyetle alımı zorunludur. Aşırı alımda hiperkalsemi ve yumuşak doku kalsifikasyonu gibi ciddi toksisite riski vardır.
| Aktif Form | Kalsitriol (1,25-dihidroksi D₃) |
| Çözünürlük | Yağda çözünür (toksisite riski) |
| Köpek İhtiyacı | 500 IU/kg KM (AAFCO min.) |
| Kedi İhtiyacı | 280 IU/kg KM (AAFCO min.) |
| Güvenli Üst Sınır | 3000 IU/kg KM (köpek) |
| Tartışma Düzeyi | Orta (Toksisite) |
D vitamini, esansiyel bir besin maddesidir ve tüm mamalarda yeterli düzeyde bulunmalıdır. Güneş ışığı sentezi yetersiz olduğundan diyetle alım zorunludur. Dengeli mamalarda güvenli aralıktadır. Ek takviye veteriner kontrolünde yapılmalıdır.
Fonksiyonlar
- Kalsiyum emilimi: Bağırsaktan kalsiyum ve fosfor emilimini artırır
- Kemik mineralizasyonu: Osteoblast aktivitesi ve kemik yoğunluğu
- Bağışıklık: İmmünomodülatör etki
- Kas fonksiyonu: Kas kontraksiyonu için kalsiyum düzenleme
D Vitamini Toksisitesi
D vitamini toksisitesi hayatı tehdit edici bir durumdur. Hiperkalsemi → böbrek yetmezliği, kardiyak aritmiler, yumuşak doku kalsifikasyonu. 2018-2019'da ABD'de birçok mama D vitamini aşırı dozajı nedeniyle geri çağrılmıştır. Ek D vitamini takviyesi asla veteriner kontrolü olmadan yapılmamalıdır.
İlgili VetKriter Araçları
Kaynakça
- NRC (National Research Council). (2006). Nutrient Requirements of Dogs and Cats. National Academies Press.
- Mellanby, R. J. (2016). Beyond the skeleton: The role of vitamin D in companion animal health. Journal of Small Animal Practice, 57(4), 175-180.