Geçiş dönemi (transition period), süt sığırcılığında doğumdan önceki 3 hafta ile doğumdan sonraki 3 haftayı kapsayan ve tüm laktasyonun seyrini belirleyen en kritik fizyolojik süreçtir. Bu dönemde gelişen negatif enerji dengesi (NED), immünosupresyon ve endokrin değişimler; ketoz, hipokalsemi, metritis, abomasum deplasmanı ve mastitis gibi metabolik ve enfeksiyöz hastalıkların temelini oluşturur. Bu makalede, geçiş dönemi fizyolojisi, beslenme stratejileri ve metabolik hastalık önleme protokolleri güncel literatür ışığında ele alınmaktadır.
Kritik İstatistik
Süt ineklerinde metabolik ve enfeksiyöz hastalıkların %75'i doğum sonrası ilk 3 haftada ortaya çıkar. Geçiş döneminde yapılan beslenme hataları, tüm laktasyon boyunca süt veriminde %10-25 kayba ve sürüden erken çıkarma oranında %15-20 artışa neden olabilir (Drackley, 1999; LeBlanc et al., 2006).
VetKriter Rasyon Hesaplayıcı
Süt ineğinizin laktasyon dönemine göre enerji, protein ve mineral gereksinimlerini hesaplayın.
Rasyon Hesapla1. Geçiş Döneminin Tanımı ve Fizyolojik Temelleri
Geçiş dönemi kavramı ilk olarak Grummer (1995) tarafından sistematik biçimde tanımlanmıştır. Bu dönem, ineğin fizyolojik olarak gebe-kuru durumdan laktasyona geçtiği ve endokrin, metabolik ve immünolojik açıdan en yoğun adaptasyonu yaşadığı süreçtir.
- Kuru madde tüketimi (KMT) %30-35 azalır
- Fetal büyüme enerji talebini artırır
- İnsülin direnci gelişir → NEFA mobilizasyonu başlar
- İmmün fonksiyon baskılanır (kortizol ↑)
- Kolostrum sentezi başlar (Ca, Ig talebi ↑)
- KMT en düşük seviyeye iner
- Progesteron ani düşüş → östrojen pik
- Kortizol ve prostaglandin artışı
- Kalsiyum talebi 3-4 kat artar (kolostrum)
- Oksidatif stres pik yapar
- Süt verimi hızla artar → enerji açığı derinleşir
- KMT yavaş toparlanır (pik: 10-14. hafta)
- NED en şiddetli: −10 ila −25 Mcal/gün
- Karaciğer yağlanması riski en yüksek
- Uterus involusyonu ve üreme toparlanması
1.1 Negatif Enerji Dengesi (NED) Fizyolojisi
Doğum sonrası süt verimi, kuru madde tüketiminden çok daha hızlı artar. Bu enerji açığı, vücut yağ depolarının mobilizasyonu ile karşılanır. Adipoz dokudan salınan non-esterifiye yağ asitleri (NEFA) karaciğere taşınır ve burada üç farklı yoldan metabolize edilir (Drackley, 1999):
Karaciğerde NEFA Metabolizması
β-oksidasyon → CO₂ + ATP
Enerji üretimi (ideal yol)
β-oksidasyon → Keton cisimleri
(BHB, asetoasetat, aseton)
Ketoz riski!
NEFA → Trigliserit (TG)
Hepatik lipidoz
Yağlı karaciğer sendromu!
Klinik Eşik Değerler
- NEFA (prepartum): ≥0.3 mEq/L → metabolik hastalık riski 2-4 kat artar (Ospina et al., 2010)
- NEFA (postpartum): ≥0.7 mEq/L → klinik hastalık riski belirgin artış
- BHB (β-hidroksibutirat): ≥1.2 mmol/L → subklinik ketoz tanısı (McArt et al., 2012)
- BHB: ≥3.0 mmol/L → klinik ketoz
- Karaciğer TG: >5% (ıslak ağırlık) → orta-şiddetli hepatik lipidoz
1.2 Endokrin Değişimler ve Homeoretik Adaptasyon
Geçiş döneminde endokrin sistem, besin maddelerinin süt sentezine yönlendirilmesi için homeoretik bir adaptasyon gerçekleştirir. Bu kavram ilk olarak Bauman ve Currie (1980) tarafından tanımlanmıştır.
| Hormon | Değişim | Metabolik Etki | Klinik Sonuç |
|---|---|---|---|
| İnsülin | ↓ Azalır | Periferik glukoz kullanımı azalır → süt sentezine yönlenir | Lipoliz artar, NEFA yükselir |
| Büyüme Hormonu (GH) | ↑ Artar | Lipoliz stimülasyonu, glukoneogenez artışı | Süt verimi artışı, NED derinleşir |
| IGF-1 | ↓ Azalır | GH-IGF-1 aksı ayrışır (uncoupling) | Üreme fonksiyonu baskılanır |
| Leptin | ↓ Azalır | Yem tüketimi düzenlemesi bozulur | İştahsızlık, BCS kaybı |
| Kortizol | ↑ Artar | Glukoneogenez artışı, immünosupresyon | Enfeksiyon duyarlılığı artar |
| Progesteron | ↓↓ Ani düşüş | Doğum tetiklenir, laktogenez başlar | Kolostrum sentezi, Ca talebi artar |
2. Prepartum Dönem Besleme Stratejileri (−21 ile 0. gün)
2.1 Kuru Madde Tüketimi Yönetimi
Prepartum dönemde KMT'nin korunması, postpartum metabolik hastalık riskini doğrudan etkiler. Hayward ve ark. (2006) göstermiştir ki, doğum öncesi son haftada KMT'deki her 1 kg düşüş, postpartum NEFA konsantrasyonunu 0.08 mEq/L artırır.
Prepartum KMT Hedefleri (NASEM, 2021)
| Parametre | Hedef | Açıklama |
|---|---|---|
| KMT | Vücut ağırlığının %1.8-2.0'ı | 650 kg inek → 11.7-13.0 kg KM/gün |
| NEL | 1.25-1.35 Mcal/kg KM | Aşırı enerji → doğum sonrası sorunlar |
| HP (Ham Protein) | %12-14 KM | MP: 1000-1100 g/gün |
| NDF | %33-40 KM | Rumen dolgunluğu ve sağlığı |
| NFC | %32-38 KM | Rumen papilla adaptasyonu |
2.2 Enerji Besleme: "Kontrollü Enerji" Yaklaşımı
Dann ve ark. (2006) ve Janovick ve ark. (2011) tarafından yapılan çalışmalar, prepartum dönemde aşırı enerji alımının (>%100 gereksinim) postpartum KMT'yi baskıladığını, NEFA ve BHB düzeylerini yükselttiğini ve karaciğer yağlanmasını artırdığını göstermiştir.
Kontrollü Enerji Prensibi
Prepartum dönemde enerji alımı, gereksinimlerin %100'ünü karşılamalı ancak %110'unu aşmamalıdır. Bu strateji:
- Postpartum KMT'yi %8-12 artırır
- Karaciğer TG birikimini %40-60 azaltır
- Subklinik ketoz insidansını %30-50 düşürür
- Saman veya düşük kaliteli kaba yem ile enerji yoğunluğu sınırlandırılır
2.3 DCAD (Dietary Cation-Anion Difference) Stratejisi
Prepartum dönemde negatif DCAD diyeti, hipokalsemi önlemede en etkili beslenme stratejisidir. DCAD formülü:
DCAD (mEq/kg KM) = (Na⁺ + K⁺) − (Cl⁻ + S²⁻)
Hedef DCAD: −10 ile −15 mEq/100g KM (prepartum)
Negatif DCAD, hafif metabolik asidoz oluşturarak PTH (paratiroid hormon) reseptör duyarlılığını artırır ve kemiklerden kalsiyum mobilizasyonunu kolaylaştırır (Goff, 2008).
| DCAD Kaynağı | Uygulama | Dikkat Edilecekler |
|---|---|---|
| Anyonik tuzlar | MgCl₂, CaCl₂, MgSO₄, CaSO₄ | Palatabilite düşer → KMT azalabilir |
| Ticari anyonik ürünler | Kapsüllenmiş anyonik tuzlar | Palatabilite sorunu azaltılmış |
| Düşük K⁺ kaba yemler | Buğday samanı, mısır silajı | Yonca K⁺ içeriği yüksek → sınırla |
İdrar pH Takibi
Negatif DCAD diyetinin etkinliği idrar pH ölçümü ile izlenir. Hedef idrar pH: 6.0-6.5 (Holstein), 5.8-6.2 (Jersey). pH >7.0 ise DCAD yeterince negatif değildir; pH <5.5 ise aşırı asidoz riski vardır. Haftada 2-3 kez, sabah yemleme öncesi 8-10 inekten ölçüm yapılmalıdır (Goff, 2008).
2.4 Rumen Papilla Adaptasyonu
Kuru dönemde düşük enerjili rasyon alan ineklerin rumen papillaları atrofiye uğrar. Doğum sonrası ani konsantre yem artışı, rumen epitelinin yeterli VFA emilimi yapamamasına ve subakut rumen asidozu (SARA) gelişmesine neden olur (Dieho et al., 2016).
Rumen Adaptasyon Protokolü
- Doğumdan 3 hafta önce: Konsantre yem miktarını kademeli artırmaya başla (günde 0.5 kg artış)
- Doğumdan 2 hafta önce: Laktasyon rasyonundaki tahıl kaynaklarını tanıtmaya başla
- Doğumdan 1 hafta önce: Konsantre yem oranı KM'nin %30-35'ine ulaşmalı
- Hedef: Rumen papilla yüzey alanını %50-70 artırmak (4-6 hafta gerekir)
3. Postpartum Dönem Besleme Stratejileri (0 ile +21. gün)
3.1 Erken Laktasyon Enerji Yönetimi
Doğum sonrası ilk 3 haftada süt verimi günde 1-2 kg artarken, KMT günde sadece 0.5-1.0 kg artar. Bu asimetri, günlük −10 ile −25 Mcal enerji açığına neden olur. NRC (2001) verilerine göre, günlük 35 kg süt veren bir inek doğum sonrası ilk haftada gereksiniminin ancak %65-75'ini karşılayabilir.
| Parametre | Erken Laktasyon Hedefi | Açıklama |
|---|---|---|
| NEL yoğunluğu | 1.65-1.75 Mcal/kg KM | Yüksek verimli ineklerde 1.80 Mcal'e çıkabilir |
| HP | %16-18 KM | MP: 2200-2800 g/gün (verime göre) |
| RUP oranı | HP'nin %35-40'ı | By-pass protein kaynakları önemli |
| NDF | %28-32 KM (minimum) | Etkili NDF: %21-22 KM |
| NFC | %36-42 KM | Aşırı NFC → SARA riski |
| Yağ | %5-7 KM (toplam) | Korunmuş yağ: 200-500 g/gün |
3.2 Korunmuş (By-pass) Besin Maddeleri
Rumen-korunmuş kolin (RPC), karaciğerden VLDL sentezini artırarak TG ihracını kolaylaştırır ve hepatik lipidozu önler.
- Doz: 12-15 g/gün korunmuş kolin
- Süre: Doğumdan 21 gün önce → 21 gün sonra
- Etki: Karaciğer TG %25-40 ↓ (Zom et al., 2011)
Süt proteini sentezi ve antioksidan savunma (glutatyon öncüsü) için kritik amino asit.
- Doz: Metabolize edilebilir Met: 2.2-2.5% MP
- Süre: Prepartum ve erken laktasyon
- Etki: Süt proteini ↑, oksidatif stres ↓ (Osorio et al., 2014)
Rumen fermentasyonunu etkilemeden enerji yoğunluğunu artırır. Palmitik asit (C16:0) süt yağını artırır.
- Doz: 200-500 g/gün
- Tip: Ca-sabunları, hidrojene yağlar, C16:0
- Etki: NEL ↑, metabolik ısı ↓ (Palmquist & Jenkins, 2017)
3.3 Propilen Glikol ve Glukojenik Öncüler
Propilen glikol (PG), rumende propiyonata dönüşerek karaciğerde glukoneogenezi destekler ve ketoz riskini azaltır. McArt ve ark. (2011) göstermiştir ki, doğum sonrası rutin BHB taraması ve pozitif ineklere PG uygulaması subklinik ketoz insidansını %50 azaltır.
Propilen Glikol Protokolü
- Profilaktik: 300 mL/gün oral drench, doğumdan 10 gün önce → 10 gün sonra
- Terapötik: 500 mL/gün oral drench, BHB ≥1.2 mmol/L olan ineklere 3-5 gün
- Dikkat: Aşırı doz (>500 mL) rumen asidozu yapabilir
4. Mineral ve Vitamin Yönetimi
4.1 Kalsiyum Homeostazisi
Doğum sırasında kolostrum sentezi için kalsiyum talebi ani olarak 3-4 kat artar (günlük 20-30 g → 50-80 g). Bu ani talep artışı, serum Ca düzeyinin düşmesine (hipokalsemi) neden olur. Reinhardt ve ark. (2011) verilerine göre, multipar ineklerin %50'sinde subklinik hipokalsemi (serum Ca <8.0 mg/dL) görülür.
| Mineral | Prepartum | Postpartum | Kritik Not |
|---|---|---|---|
| Kalsiyum | 0.40-0.50% KM | 0.80-1.00% KM | DCAD ile entegre yönetim |
| Fosfor | 0.30-0.35% KM | 0.35-0.45% KM | Ca:P oranı 1.5-2.0:1 |
| Magnezyum | 0.35-0.45% KM | 0.30-0.40% KM | PTH fonksiyonu için kritik |
| Potasyum | ≤1.2% KM | 1.0-1.5% KM | Prepartum düşük tutulmalı (DCAD) |
| Sodyum | 0.10-0.12% KM | 0.30-0.50% KM | Prepartum düşük tutulmalı (DCAD) |
| Kükürt | 0.30-0.40% KM | 0.20-0.25% KM | Anyonik tuz kaynağı olarak kullanılır |
4.2 İz Mineraller ve Vitaminler
İz Mineraller
- Selenyum: 0.3 mg/kg KM (organik Se tercih edilir). Mastitis ve retensio insidansını azaltır (Weiss, 2003)
- Bakır: 12-18 mg/kg KM. İmmün fonksiyon ve antioksidan savunma
- Çinko: 55-75 mg/kg KM. Tırnak sağlığı, yara iyileşmesi
- Mangan: 40-60 mg/kg KM. Üreme ve kemik metabolizması
- Organik formlar: İnorganik formlara göre %15-30 daha yüksek biyoyararlanım
Vitaminler
- Vitamin E: 1000-3000 IU/gün (prepartum). Nötrofil fonksiyonunu artırır, retensio ve mastitis riskini azaltır (LeBlanc et al., 2004)
- Vitamin A: 75,000-100,000 IU/gün. Epitel bütünlüğü ve immünite
- Vitamin D: 20,000-30,000 IU/gün. Ca emilimi ve kemik metabolizması
- Niasin (B3): 6-12 g/gün. Enerji metabolizması, NEFA azaltma (tartışmalı)
- Biotin: 20 mg/gün. Tırnak kalitesi, glukoneogenez
5. Geçiş Dönemi Metabolik Hastalık Kaskadı
Geçiş döneminde metabolik hastalıklar izole değil, birbirine bağlı bir kaskad şeklinde gelişir. Bir hastalığın varlığı, diğerlerinin riskini katlanarak artırır (Mulligan & Doherty, 2008).
Metabolik Hastalık Kaskadı
| Birincil Sorun | İkincil Riskler | Risk Artışı |
|---|---|---|
| Subklinik Hipokalsemi | Ketoz, metritis, abomasum deplasmanı, mastitis | Her biri için 2-8 kat |
| Subklinik Ketoz | Abomasum deplasmanı, metritis, mastitis, düşük döl verimi | Abomasum deplasmanı: 8 kat |
| Retensio Sekundinarum | Metritis, endometritis, uzayan servis periyodu | Metritis: 3-5 kat |
| Aşırı BCS Kaybı (>1 puan) | Ketoz, yağlı karaciğer, immünosupresyon | Ketoz: 3-4 kat |
Önleme Stratejisi: "Fresh Cow" Protokolü
Doğum sonrası ilk 10 gün boyunca günlük izleme protokolü:
- Gün 1-3: Rektal sıcaklık, KMT gözlemi, kolostrum kalitesi (Brix ≥22%)
- Gün 3-5: BHB testi (kan veya süt), idrar keton kontrolü
- Gün 5-7: Süt verimi trendi, vaginal akıntı skoru
- Gün 7-10: BCS değerlendirmesi, ruminasyon aktivitesi
- BHB ≥1.2 mmol/L: Propilen glikol 500 mL/gün × 3-5 gün
- Rektal sıcaklık ≥39.5°C: Metritis değerlendirmesi
6. Vücut Kondisyon Skoru (BCS) Yönetimi
Geçiş döneminde BCS, metabolik sağlığın en güvenilir göstergesidir. Roche ve ark. (2009) tarafından yapılan meta-analiz, optimal doğum BCS'sinin 3.0-3.25 (5 üzerinden) olduğunu göstermiştir.
| Doğum BCS | Risk Profili | Beklenen Sonuçlar |
|---|---|---|
| ≥3.75 | Çok yüksek risk | Ketoz ×4, yağlı karaciğer ×5, abomasum deplasmanı ×3 |
| 3.50 | Yüksek risk | Ketoz ×2, KMT azalması belirgin |
| 3.00-3.25 | Optimal | En düşük hastalık riski, en iyi süt verimi |
| 2.50-2.75 | Düşük risk (metabolik) / Yüksek risk (verim) | Süt verimi potansiyeli düşük, enerji rezervi yetersiz |
| ≤2.25 | Çok yüksek risk | Yetersiz enerji rezervi, immünosupresyon, düşük süt verimi |
BCS Kaybı Limitleri
Doğum sonrası ilk 60 günde BCS kaybı 0.5-0.75 puanı geçmemelidir. Her 0.5 puanlık BCS kaybı yaklaşık 56 kg vücut yağı mobilizasyonuna karşılık gelir. BCS kaybı >1.0 puan olan ineklerde ketoz riski 3-4 kat, üreme performansı bozulması riski 2-3 kat artar (Roche et al., 2009).
7. İmmün Fonksiyon ve Geçiş Dönemi
Geçiş döneminde immün fonksiyon fizyolojik olarak baskılanır. Bu durum, doğum öncesi kortizol artışı, NED'e bağlı metabolik stres ve oksidatif stres ile ilişkilidir. Sordillo ve Aitken (2009) göstermiştir ki, peripartal dönemde nötrofil kemotaksis ve fagositoz kapasitesi %25-40 azalır.
- Kortizol: Lenfosit proliferasyonu ve sitokin üretimini baskılar
- NEFA: Nötrofil oksidatif burst kapasitesini azaltır
- BHB: Lökosit kemotaksis ve fagositozunu inhibe eder
- Hipokalsemi: Düz kas kontraksiyonunu bozar → uterus involusyonu yavaşlar
- Oksidatif stres: Reaktif oksijen türleri (ROS) hücre hasarı yapar
- Vitamin E + Se: Antioksidan savunma, nötrofil fonksiyonu ↑
- Korunmuş metiyonin: Glutatyon sentezi → antioksidan kapasite ↑
- Organik iz mineraller: Cu, Zn, Mn → immün hücre fonksiyonu
- Omega-3 yağ asitleri: Anti-inflamatuar etki (tartışmalı)
- NED minimizasyonu: Enerji dengesi → immün fonksiyon korunur
8. Pratik Geçiş Dönemi Rasyon Örnekleri
8.1 Prepartum Rasyon Örneği (650 kg Holstein, BCS 3.25)
| Yem Maddesi | Miktar (kg KM/gün) | Oran (%KM) |
|---|---|---|
| Mısır silajı | 4.0 | 33 |
| Buğday samanı (kıyılmış) | 3.0 | 25 |
| Soya küspesi (%48 HP) | 1.5 | 12 |
| Mısır (öğütülmüş) | 1.5 | 12 |
| Anyonik mineral premiks | 0.5 | 4 |
| Korunmuş kolin | 0.06 | 0.5 |
| Vitamin-mineral premiks | 0.25 | 2 |
| TOPLAM | ~12.0 kg KM |
NEL: ~1.30 Mcal/kg KM | HP: ~13.5% | NDF: ~38% | DCAD: ~−12 mEq/100g KM
8.2 Erken Laktasyon Rasyon Örneği (650 kg Holstein, 35 kg süt/gün)
| Yem Maddesi | Miktar (kg KM/gün) | Oran (%KM) |
|---|---|---|
| Mısır silajı | 7.0 | 30 |
| Yonca kuru otu | 3.5 | 15 |
| Mısır (öğütülmüş) | 5.0 | 22 |
| Soya küspesi (%48 HP) | 3.0 | 13 |
| Korunmuş soya / by-pass protein | 1.0 | 4 |
| Korunmuş yağ (Ca-sabunu) | 0.5 | 2 |
| Sodyum bikarbonat | 0.20 | 0.9 |
| Korunmuş kolin | 0.06 | 0.3 |
| Vitamin-mineral premiks | 0.30 | 1.3 |
| TOPLAM | ~23.0 kg KM |
NEL: ~1.72 Mcal/kg KM | HP: ~17% | RUP: ~38% HP | NDF: ~30% | NFC: ~40%
9. İzleme Parametreleri ve Erken Uyarı Göstergeleri
| Parametre | Ölçüm Yöntemi | Hedef Değer | Alarm Eşiği | Sıklık |
|---|---|---|---|---|
| BHB (kan) | Portatif ketonmetre | <0.8 mmol/L | ≥1.2 mmol/L | Doğum sonrası 3-14. gün, 2 günde bir |
| NEFA (kan) | Laboratuvar analizi | <0.3 mEq/L (pre) / <0.7 mEq/L (post) | ≥0.3 / ≥0.7 mEq/L | Doğumdan 7-10 gün önce, doğum sonrası 3-7. gün |
| İdrar pH | pH kağıdı / metre | 6.0-6.5 | >7.0 veya <5.5 | Haftada 2-3 kez (DCAD uygulanan sürülerde) |
| Rektal sıcaklık | Dijital termometre | 38.5-39.0°C | ≥39.5°C | Doğum sonrası ilk 10 gün, günlük |
| BCS | Görsel + palpasyon | Doğumda 3.0-3.25 | Kayıp >0.75 puan/60 gün | Kuruya alma, doğum, 30. gün, 60. gün |
| Ruminasyon | Gözlem / sensör | >450 dk/gün | <400 dk/gün | Sürekli (sensör) veya günlük gözlem |
| Süt verimi | Sağım sistemi | Günlük artış trendi | 2 gün üst üste düşüş | Her sağımda |
10. Sürü Düzeyinde Geçiş Dönemi Başarı Kriterleri
| Kriter | Hedef | Alarm Eşiği |
|---|---|---|
| Subklinik ketoz prevalansı | <%15 | >%25 |
| Klinik ketoz insidansı | <%5 | >%8 |
| Hipokalsemi (klinik) | <%3 | >%5 |
| Abomasum deplasmanı | <%3 | >%5 |
| Retensio sekundinarum | <%8 | >%12 |
| Metritis | <%10 | >%15 |
| İlk 60 günde sürüden çıkarma | <%5 | >%8 |
| Pik süt verimine ulaşma | Doğum sonrası 6-8. hafta | >10. hafta |
11. Kaynaklar
- Bauman, D. E., & Currie, W. B. (1980). Partitioning of nutrients during pregnancy and lactation: A review of mechanisms involving homeostasis and homeorhesis. Journal of Dairy Science, 63(9), 1514-1529.
- Dann, H. M., et al. (2006). Diets during far-off and close-up dry periods affect periparturient metabolism and lactation in multiparous cows. Journal of Dairy Science, 89(9), 3563-3577.
- Dieho, K., et al. (2016). Effect of supplemental concentrate during the dry period or early lactation on rumen epithelium gene and protein expression in dairy cattle during the transition period. Journal of Dairy Science, 99(6), 4506-4519.
- Drackley, J. K. (1999). Biology of dairy cows during the transition period: The final frontier? Journal of Dairy Science, 82(11), 2259-2273.
- Goff, J. P. (2008). The monitoring, prevention, and treatment of milk fever and subclinical hypocalcemia in dairy cows. The Veterinary Journal, 176(1), 50-57.
- Grummer, R. R. (1995). Impact of changes in organic nutrient metabolism on feeding the transition dairy cow. Journal of Animal Science, 73(9), 2820-2833.
- Janovick, N. A., et al. (2011). Prepartum dietary energy intake affects metabolism and health during the periparturient period in primiparous and multiparous Holstein cows. Journal of Dairy Science, 94(3), 1385-1400.
- LeBlanc, S. J., et al. (2004). Peripartum serum vitamin E, retinol, and beta-carotene in dairy cattle and their associations with disease. Journal of Dairy Science, 87(3), 609-619.
- LeBlanc, S. J., et al. (2006). Major advances in disease prevention in dairy cattle. Journal of Dairy Science, 89(4), 1267-1279.
- McArt, J. A. A., et al. (2011). A field trial on the effect of propylene glycol on milk yield and resolution of ketosis in fresh cows diagnosed with subclinical ketosis. Journal of Dairy Science, 94(12), 6011-6020.
- McArt, J. A. A., et al. (2012). Epidemiology of subclinical ketosis in early lactation dairy cattle. Journal of Dairy Science, 95(9), 5056-5066.
- Mulligan, F. J., & Doherty, M. L. (2008). Production diseases of the transition cow. The Veterinary Journal, 176(1), 3-9.
- NASEM (National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine). (2021). Nutrient Requirements of Dairy Cattle (8th rev. ed.). Washington, DC: The National Academies Press.
- NRC (National Research Council). (2001). Nutrient Requirements of Dairy Cattle (7th rev. ed.). Washington, DC: National Academy Press.
- Osorio, J. S., et al. (2014). Supplemental Smartamine M or MetaSmart during the transition period benefits postpartal cow performance. Journal of Dairy Science, 97(3), 1413-1423.
- Ospina, P. A., et al. (2010). Evaluation of nonesterified fatty acids and β-hydroxybutyrate in transition dairy cattle in the northeastern United States: Critical thresholds for prediction of clinical diseases. Journal of Dairy Science, 93(2), 546-554.
- Reinhardt, T. A., et al. (2011). Prevalence of subclinical hypocalcemia in dairy herds. The Veterinary Journal, 188(1), 122-124.
- Roche, J. R., et al. (2009). Invited review: Body condition score and its association with dairy cow productivity, health, and welfare. Journal of Dairy Science, 92(12), 5769-5801.
- Sordillo, L. M., & Aitken, S. L. (2009). Impact of oxidative stress on the health and immune function of dairy cattle. Veterinary Immunology and Immunopathology, 128(1-3), 104-109.
- Weiss, W. P. (2003). Selenium nutrition of dairy cows: Comparing responses to organic and inorganic selenium forms. Proceedings of the 19th Alltech Annual Symposium, 333-343.
- Zom, R. L. G., et al. (2011). Effect of rumen-protected choline on performance, blood metabolites, and hepatic triacylglycerols of periparturient dairy cattle. Journal of Dairy Science, 94(8), 4016-4027.